شهر « پایدشت ، آهودشت فعلی »

شهر « پایدشت ، آهودشت فعلی »

" پایدشن ناحیه زیبا و سرسبز مرکز ناتل رستاق بود که بین ناتل و آمل قرار داشت کاروانی که از آمل راهی ناتل بود وسط روز به پایدشت و شب به ناتل می رسید . بنای آن را به آمله دیلمی زن افسانه ای درتاریخ که بانی آمل شد منسوب می کنند . آمله ابتدا پایدشت را برای شهرسازی زیبا پسندید و افراد را مأمور شهرسازی کرد ولی بعد از بنای قسمتی از شهر ، شکل انتقال آب پیش آمد که نتوانسته اند رود هرهز ( هراز ) را به این مکان منتقل کنند به همین خاطر کار را نیمه تمام گذاشتند و در کنار هراز شهر آمل را بنا کردند . این شهر ( پایدشت ) در عصر میرزا ظهیر الدین مرعشی (‌مؤلف تاریخ طبرستان در قرن نهم ) شهرستان مرز نامیده می شد ..... امروزه به نام دو آبادی (‌آهودشت و بهدشت )‌با بنای تاریخی شاه بالو در کنار شهر چمستان قرار دارد و می توان ادعا کرد چمستان وراث تاریخی پایدشت است »( تاریخ ناتل ، ظفری ، ص 30 )

مسلم این است که انتساب بنای پایدشت به آمله افسانه ای بیش نیست و به درستی تاریخ بنای شهر معلوم نیست و اینقدر هست که در قرن اولیه هجری از آبادانی و رونق زیادی برخوردار بود ، چنانکه در اواسط قرن سوم هجری و با ظهور و قدرت گیری حسن بن یزید ...... حسنی » ( داعی کبیر ) یکی از مراکز مهم شهری به حساب می آمد . میر سید ظهیرالدین مرعشی در کتاب ارزشمند خود ، تاریخ طبرستان و وریان و مازندران می نویسد :

" سید { منظور داعی کبیر } از کچور کوچ کرد و به ناتل فرود آمد و از مردم آن دیار بیعت بستاند و به پای دشت که آن زمان شهری معمول بود ، خرامید و مقدمه لشکر او محمدبن رستم بن وندا امید شهریار بود و او از ملوک کلارستاق است و بر مقدمه محمد بن اوس زد . ایشان را برهم شکست و محمد ... را که سپهسالار لشکر خصم بود از اسب فرود آورد و سر او برداشت و نزد راعی فرستاد و به تعجیل با لشکر تا لیکانی براندواز آنجا تا آمل بتاخت . داعی در " پای دشت " اقامت  نمود و محمد بن حمزه را به دیلمان به طلب مدد فرستاد اجابت کردند .

بعد از چند روز " امیدواربن لشکرستان و ولیهان بن سهل و فالیزان و فضل رفیقی " با ششسصد مرد به " پای دشت " به خدمت داعی رسیدند و در همین روز اصفهبدان.طبرستان مثل بادوسبانان و مصمفان و ویجن و خورشید جنف بن وندرند و خیال بن رستم و بادوسپان بن گرد زادلپور مکتوب فرستادند و  اظهار محبت و موافقت نمودند " ( .... خیرالدین ص 131 )

وقایع  بالا در سال 250 هجری به وقوع پیوست در این تاریخ عملا مرکز هماهنگی و برنامه ریزی لشکریان علوی در پایدشت قرار دارد و این خود موقعیت ممتاز این شهر و اهمیت آنرا بعنوان محور ژئواستراتژیک برای غلبه بر سایر بلاد مازندران روشن می سازد .

شهر پایدشت در تمام دوران فرمانروائی « بنی پادوسیان » فرمانروایان رستمدار ( رویان ، نور ، کجور ) مورد توجه این فرمانروایان قرار داشت و این توجه به ویژه در زمان کیومرث بن بیستون بن کستهم بن زیار به اوج خود رسید . که مقبره بالو زاهد ( شاه بالو ) و حمام قدمی در این محل و پل آجری روبوری حمام از آثار این دوران است . علاوه بر توجه بنی پادوسپانان این شهر در دو حکومت علوی نقش برجسته ای به لحاظ مکانی ایفا می نماید یکی در حکومت علویان زیدی به رهبری راعی کبیر در قرن سوم هجری که ذکر آن گذشت و دیگری در اواخر دوره ایلخانان مغول در قرن هفتم هجری است که محل پرورش دراویش صوفیه است و وجود شخصیت بزرگ همچون بالو زاهد و برخاستن شاگرد و مرید او شیخ خلیفه مازندرانی استاد شیخ حسن جوری رهبر سربداران خراسان خود نشان دهنده اوج رونق علمی این شهر است . بالو زاهد ....

مقبره بالوی زاهد

معنوی جنبش سربداران خراسان ، مازندران ، و گیلان و به ویژه حکومت مرعشیان مازندران در این شهر به تربیت شاگردان خود همت گماشت که در نتیجه یکی از تأثیرگذارترین حکومت یعنی مرعشیان مازندران را سبب گشت .

از پایدشت این شهر معمور در زمان حکومت علویان زیدی و علویان مرعشی  و به ویژه پس از سقوط بنی پادوسپانان اطلاع چندانی در دست نیست و جز مقبره بالو زاهد که  در سال 840 هجری توسط ملک کیومرث بن بیستون به پایان رسید و حمام خرابه چیزی باقی نمانده است و متاسفانه همین اندک آثار از دست سارقان و گنج یابان جان سالم به در نبرده و مقبره زیبا و باشکوه بالو زاهد زخم هزاران تیشه ستم را در جسم کهنسال خود به یادگار حمل می نماید .

جا دارد مسئولین منطقه به معدود آثار این شهر بزرگ و تاریخی توجه بیشتری مبذول دارند .

شرح وقایع و جنگها و دست به دست گشتن های این شهر خود فرصتی می طلبد تا به تحریر درآید . امید است که این فرصت به دست آید . انشاالله

/ 2 نظر / 50 بازدید
داود ظفری

درود ، با آرزوی بهروزی و سپاس برای شما بابت معرفی شهر پایدشت تاریخی‌ ، باشد که همه ی هم میهنانم به آثار گذشتگان خود احترام گذارند و حافظ انّ باشند . سپاس و بدرود

داود ظفری

درود ، با آرزوی بهروزی و سپاس برای شما بابت معرفی شهر پایدشت تاریخی‌ ، باشد که همه ی هم میهنانم به آثار گذشتگان خود احترام گذارند و حافظ انّ باشند . سپاس و بدرود